1.Беларускія землі ў канцы XII - першай палове XIII ст. Перадумовы утварэння ВКЛ (Беларуска-Літоўскай дзяржавы). Міндоўг, Войшалк. Дынастыя Гедыміна.
2.Унутрыпалітычнае становішча і знешняя палітыка Вялікага княства Літоўскага ў другой палове XIV - пачатку XV ст.
3.Асноўныя напрамкі палітычнага развіцця Вялікага княства Літоўскагаў 15 ст.
4.Сацыяльна-эканамічныя адносіны у Вялікім княстве Л, Pycкім i Жамойцкім у XIV-XVI ст.ст. Фарміраванне буйнога землеўладання i павіннасці сялян.
5..Этнічныя працэсы на беларускіх землях ў XIV - XVI ст.ст. Фарміраванне беларускай народнасці. Культура Беларусі XIV-XVI стст.
6.Рэфармацыя ў Еўропе, перадумовы рэфармацыйнага руху ў Беларусі. Рэфармацыя i контррэфармацыя ў Беларусі. Берасцейская царкоўная унія.
7.Перадумовы утварэння Рэчы Паспалггай. Люблінскі сойм i яго рашэнні. Рэч Паспалітая на палітычнай карце Еўропы у канцы XVI - першай палове XVII ст.
8.Гарады i мястэчкі Беларусі ў 14-16 ст. Магдэбургскае права.
9.Казацка-сялянская вайна 1648-1651 гг. Беларусь у час вайны Paciiз Рэччу Паспалітай (1654-1667 гт.). Вынікі вайны для Беларусі
10.Сацыяльна-эканамічнае i палітычнае становішча Беларусі ў другой палове XVII-XVIII ст.
11. Культура Беларуси 17-18 ст
12.Рэформы ў Рэчы Паспалітай. Падзелы Рэчы Паспалітай. Паўстаннепад кіраўніцтвам Тадэуша Касцюшка
13. Беларусь у першай палове XIX ст.: грамадска-палітычнае і сацыяльна-эканамічнае становішча
14.Уключэнне Беларусі склад Расійскай імперыі, асноўныя надрамкі палітыкі рускага ўрада на далучаных землях Беларусі ў канцы XVIII – пачатку XIX ст. Беларусь ў вайне 1812 г.
15.Грамадска-палітычны рух ў Беларусі ў канцы XVIII — першайпалове XIX ст.
16. Сацыяльна-эканамічнае развіццё беларускіх зямель у першай палове 19 ст. Пачатак прамысловай рэвалюцыі. Буржуазныя рэформы 60-70-х гг. 19 ст. і асаблівасці іх правядзення ў Беларусі
17.Паўстанне ў Полыпчы iБеларусі ў 1863-1864 гг. Яго вынікi і значэнне
18. Навукова-тэхнічны прагрэс и яго ўплыў на сацыяльна-эканамічнае развіццё (другая палова 19- пачатак ХХ ст.)
19. Культура Беларусі ў 19 ст. Гістарычныя ўмовы фарміравання беларускай нацыі.
20.Грамадска-палітычны і вызваленчы рух у Беларусі ў пачатку ХХ ст. Уплыў рэвалюцьп 1905-1907 гг. на лёс i духоўнае абуджэнне беларускага народа.
21.Абвастрэнне супярэчнасцей паміж краінамі Еўропы ў пачатку ХХ ст.Развязванне першай сусветнай вайны і ваенныя дзеянні ў Беларусі.
22. Беларусь ў 1917г. Лютаўская і Кастрычніцкая рэвалюцыя.
23.Беларусь падчас нямецкай акупацыі (люты-снежань 1918 г.) Абвяшчэнне БНР
24.Утварэнне Беларускай ССР,Літоўска-Беларускай ССР.
25. Беларусь у час савецка-польскай вайны1919-1920 гг. Рыжскі мірны дагавор.
26. Грамадска-палітычнае і эканамічнае развіццё БССР у 20-30-х гадах ХХ ст. Палітыка беларусізацыі і яе вынікі.
27. Беларусь у перыяд першых пяцігодак. Правядзенне індустрыялізацыі і калектывізацыі ў Беларусі
28. Грамадска-палітычнае і культурнае жыццё БССР у 1928-1939 ГГ.
29. Заходняя Беларусь пад уладай Польшчы (1921-1939 гг.).Нацыянальна-вызваленчы, сялянскі і рабочы рух.
30.Межнародныя супярэчнсці ў 30-хгг.ХХст. Пачатак другой сусветнай вайны.
31. Напад Германіі нап СССР, акупацыя Беларусі, акупацыйны рэжым.
32. Народнае супраціўленне фашызму на тэрыторыі Беларусі ў гада Вялікай Айчыннай вайны.
33. Вызваленне Беларусі ад нямецка-фашыстскіх захопнікаў. Заканчэнне Вялікай Айчыннай вайныі Другой сусветнай вайны
34. БССР у пасляваенны перыяд;аднаўленне народнай гаспадаркі, грамадска-палітычнае і культурнае жыццё.
35.Сацыяльна-эканамічнае становішча і развіццё беларускай культуры ў 50-60-х гг.ХХ ст.
36. Беларусь у 70-80-х гг. ХХ ст.Крызісныя з’явы ў сацыяльна-палітычным і эканамічным жыцці рэспублікі.
37. Эканоміка БССР у перыяд пераходу да рыначных адносін і перабудовы палітычнай сістэмы ў СССР (80-90-я гг. ХХст.)
38. Абвяшэнне незалежнасці РБ. Беларусь у перыяд умацавання дзяржаўнасці; эканамічнае і палітычнае становішча сувярэннай Беларусі на сучасным этапе.
39. Нацыянальнае адраджэнне. Развіццё культуры Беларусі ў 90-х ХХ ст– пачатку ХХІ ст.
40. Развіццё навукі і адукацыі, літаратуры і мастацтва ва ўмовах дзяржаўнага суверэнітэту Рэспублікі Беларусь.
Аснову эканамічнага развіцця ВКЛ у ХШ-ХУі стст. складала сельская гаспадарка. Асноўным сродкам вытворчасці з'яўлялася зямля. Яна належала дзяржаве, свецкім феадалам і царкве. Феадальная ўласнасць на зямлю была саслоўнай і насіла іерархічны характар. Вярхоўным уласнікам зямлі, яе распарадчыкам быў вялікі князь, існавалі дзве формы феадальнай уласнасці на зямлю -умоўная (памесная) і безумоўная (вотчынная), або абмежа-ваная і неабмежаваная.
Побач з вялікакняжацкім даменам (у канцы XIV ст. ён займаў прыкладна 70% тэрыторыі ВКЛ) існавала вялікая колькасць незалежных маёнткаў. Вялікі князь захоўваў у адносінах да іх толькі права вярхоўнага правіцеля дзяржа-вы. іх уладальнікі распараджаліся сваімі землямі самастой-на, раздавалі іх сваім слугам. Гэта былі ў асноўным уладанні нашчадкаў былых удзельных князёў. За імі было прызнана права вотчыннага землеўладання. Многія з іх потым папоўнілі свае валоданні за кошт "падарункаў" вялікіх князёў. Аднолькавымі правамі з уладаннямі былых удзельных князёў карысталіся землі, якія належалі епіскапскім кафед рам, цэрквам і манастырам.
Зямельная маёмасць сярэдніх і дробных феадалаў знаходзілася ў залежнасці ад вялікага князя і насіла перша-пачаткова ўмоўны і абмежаваны характар. Князь рэгуляваў іх уладанні ў сваіх ваенна-палітычных і фінансавых мэтах. Сваімі памесцямі гэта катэгорыя феадалаў валодала толькі пры ўмове службы вярхоўнаму ўласніку зямлі - вялікаму князю. Памесце адбіралася ад уладальніка, калі ён не з'яў-ляўся на службу або выконваў яе нядобрасумленна. Такое становішча не задавальняла феадалаў. Яны вялі барацьбу за перадачу ім зямлі ў безумоўнае валоданне. Першымі такога права дамагліся ад Ягайлы католікі. Праваслаўныя феадалы атрымалі такі прывілей толькі ў 1432 г. У сярэдзіне XVI ст. колькасць шляхты, якая валодала зямлёй у ВКЛ, складала каля 162 тыс. чалавек (9% усяго насельніцтва).
Феадал-землеўласнік не мог абысціся без сялян. Зямлю трэба было' апрацоўваць, каб атрымаць ад яе карысны прадукт. Апрацоўвалі яе сяляне. Пазбаўленыя права ўласнасці на зямлю, яны атрымлівалі яе з рук феадала, але не ва ўлас-насць, а ў карыстанне. За карыстанне зямлёй селянін заўсё-ды, пры любых умовах павінен быў несці на карысць уласніка розныя павіннасці. Тэта і вызначыла розныя фор мы залежнасці сялянства. Яны складваліся ў працэсе эвалюцыі памешчыцкай гаспадаркі.
Атрыманне ўсімі катэгорыямі феадалаў зямлі ў вотчын-нае ўладанне стварыла ў іх зацікаўленасць у тым, каб мець на сваей зямлі пастаянную рабочую сілу ў выглядзе ўжо не толькі эканамічна, але і асабіста залежных ад пана сялян. Таму згаданыя прывілеі стварылі перадумовы для пачатку наступу феадалаў на асабістую волю сялян.
Першым заканадаўчым крокам у запрыгоньванні ся лянства з'явіўся прывілей Казіміра 1447 г., якім абмяжоўва-ліся сялянскія пераходы з дзяржаўных на прыватнаўласні-цкія землі. Наступным этапам быў Судзебнік 1468 г. У ім у якасці юрыдычнага абгрунтавання прымацавання сялян да зямлі ўводзіўся прынцып земскай даўнасці, ці стара-жыльства - правіла, паводле якога пражыванне сялян на зямлі феадала на працягу аднаго ці больш пакаленняў рабі-ла іх "непахожымі", г. зн., страціўшымі права пераходу. Першы Статут ВКЛ 1529 г. вызначыў старажыльства ўжо дзесяцігадовым тэрмінам. Статут абмяжоўваў і тэрмін адыходу ад феадала для сялян, якія мелі на гэта права - за тыдзень да дня ўсіх святых (Юр'еў дзень на Русі) і на працягу тыдня пасля яго, калі скончацца ўсе сельскагаспа-дарчыя работы. Статут устанавіў таксама для сялян плату феадалу пры выхадзе - "пажылое", памер якога вызначаў-ся ў 5 коп літоўскіх грошаў. Гэта вельмі вялікая на той час сума - за 1 капу літоўскіх грошаў можна было купіць чатыры каровы.
У 1557 г. Жыгімонт II Аўгуст правёў у сваіх вялікакняжацкіх уладаннях аграрную рэформу, якая мела на мэце ўпарадкаваць сялянскае землекарыстанне, каб павялічыць свае даходы. Праект рэформы быў распрацаваны ўпраўляючымі каралевы Боны, маці караля, якая ажыццявіла гэтую рэформу ў сваіх уладаннях (Кобрынская і Пінская эканоміі) яшчэ ў 30-40-я гг. XVI ст. Вынікам рэформы было шырокае распаўсюджанне новага віду феадальнага гаспада-рання - фальваркова-паншчыннай сістэмы. Заснаваны на працы прыгонных сялян, фальварак быў ужо арыентаваны на рынак. Фальваркі спарадычна з'яўляліся на беларускіх землях з другой паловы XV ст., што было звязана з рэзкім ростам попыту на збожжа на рынках Заходняй Еўропы, на якую была арыентавана эканоміка ВКЛ, і жаданнем феадалаў атрымаць як мага болыныя прыбыткі ад пасеваў збожжавых культур шляхам удасканалення дваровай гаспарадкі.
Згодна з "Уставай навалокі" (дакумент аб правядзенні рэформы), праводзілася новае землеўпарадкаванне. За адзін-ку вымярэння зямлі і ў той жа час за адзінку падаткаабкла-дання прымалася валока, чаму рэформа называецца яшчэ "валочная памера".Лепшая зямля адводзілася пад гаспадарскі двор (фальварак). Памеры фальваркаў былі рознымі - ад 8 да 15 валок (ад 200 да 400 гектараў) зямлі і больш. Сялянскі надзел складала валока памерам у 33 маргі (морг раўняўся 0,71 га), або 23,43 га. Нягодная для ворыва зямля, калі яна сустракалася ў надзеле, кампенсавалася ад-паведнай дабаўкай. Таму на практыцы валокі былі розных памераў - ад 33 да 46 маргоў, але лічыліся адной падатковай адзінкай. Моцныя сялянскія гаспадаркі бралі і па дзве валокі, малыя - палову, 1/3 валокі - тады прапарцыянальна памяншаўся і памер сялянскіх павіннасцяў. На адну валоку фальварковай зямлі наразалася сем сялянскіх валок. Акра-мя падворнага надзелу, сялянам адводзіліся землі агульнага карыстання: сенажаці, выганы, лясы, азёры.
Список использованной литературы:
